Home / Leiderschap / Leiding geven = opvoeden?
Leiding geven = opvoeden?

Leiding geven = opvoeden?

Binnenkort vier ik mijn 13e verjaardag als vader. Het is niet te geloven hoe snel dat is gegaan, en wat er in die 13 jaar is gebeurd. Inmiddels ben ik drievoudig vader en heel wat ervaringen rijker.

Ongeveer een zelfde periode heb ik ook een leidinggevende taak in mijn werk. Ook daar is veel gebeurd, veel geleerd, en ben ik nog lang niet klaar met leren.

Al vaker heb ik mij verbaasd over de overeenkomsten tussen opvoeden van kinderen en leiding geven. Toen ik afgelopen vrijdag in gesprek was met Egon Beaart over de kunsten en lessen van leiding geven werd het me pas echt duidelijk: eigenlijk is er helmaal geen verschil wanneer je beiden in de meest effectieve en menselijke manier benadert.

Reden om de belangrijkste punten op een rijtje te zetten:

Wees geduldig
Een kind leren fietsen vraagt geduld. Zo was het in ieder geval bij mijn kinderen. Geen van de 3 had het snel onder de knie. Zijwieltjes waren al eng, laat staan fietsen zonder die dingen. Leren dat je vooruitgaat als de trappers vooruit bewegen is een kwartje wat niet snel viel. Er zijn momenten dat ik gedacht heb “prima, dan leer je toch niet fietsen!” . Ik geloof niet dat ik het ooit hard op heb gezegd maar ik zal het gerust uitgestraald hebben. Die dagen heeft het dan ook niet gewerkt. Een kind leren fietsen heeft tijd gekost. Het was een kwestie van keer op keer opnieuw proberen, en opgeven was geen optie. Des te groter dan ook de voldoening dat het uiteindelijk bij alle 3 gelukt is. Voor de middelste heb ik zelfs hulp ingeschakeld van opa die met meer geduld en tijd er in slaagde om van een slingerend gevaar op de weg een goed fietser te maken.
De parallel met leiding geven: Verwacht niet dat iemand in 1 dag leert waar je zelf ook langer over hebt gedaan om onder de knie te krijgen. Accepteer dat het herhaling vergt en veel oefening vraagt voordat iemand een nieuwe taak geroutineerd uit kan voeren. Begrijp dat het zelfs met hulpmiddelen (zijwieltjes) eng kan zijn om iets nieuws te proberen. Geef niet op, heb geduld. En begrijp dat je zelf niet altijd de juiste persoon bent om iemand anders iets nieuws te leren. Zet hulplijnen in.

Je bent een voorbeeld
Kinderen leren enorm veel en snel. Meer nog van de lessen op school of opvoedkundige woorden leren ze van voorbeeldgedrag. Als ouder zet je de toon en laat je met alles wat je doet zien hoe het werkt in de “grote mensen wereld”. Ik snapte niets van de fascinatie van mijn zoontje voor speelgoed mobieltjes tot iemand mij er fijntjes op wees dat hij met zijn vingers op de toetsen een exacte kopie van mij was. Het is wonderlijke en effectief wat kinderen leren door af te kijken maar soms is het zelfs eng. Ze nemen namelijk alles over, ook de slechte gewoontes. Soms lijkt het zelfs met name de slechte gewoontes…
De overeenkomsten in leiding geven: Begrijp dat je zelf de toon zet. Verwacht niet dat medewerkers afspraken niet nakomen als je zelf laat zien dat dat best o.k. is. Snap dat de manier waarop jij over klanten praat, de toon zet voor hoe er met klanten wordt omgegaan. Is iedere klant belangrijk, of mag je een kritische klant best een zeikerd noemen? Doe jij alles het liefst zelf, of laat je zien dat om hulp vragen een heel effectieve manier van samenwerken is?

Wees bewust van je rol
Ik vind het heerlijk als mijn kinderen me de liefste vader van de wereld noemen. Met enige regelmaat krijg ik tekeningen, kaartjes of ander kunstwerken waar dat in geschreven staat, en soms vertellen ze me dat. En het is heerlijk om te horen! I’m lovin’ it! Toch zijn er momenten dat het aan mij is om nee te zeggen als ze zelf nog niet in staat zijn om de juiste keuzes te maken. Als het aan hen ligt eten we dagelijks patat, gaan ze tegelijk met hun ouders slapen, en staan we dagelijks klaar als taxichauffeur om ze naar vriendjes, balletles enz te brengen. Nee zeggen maakt je niet altijd populair, en maakt het niet altijd gezellig in huis. Toch doe ik het met regelmaat, en nog steeds blijven de tekeningen komen. Gelukkig 🙂
Ook als leidinggevende heb je de taak om grenzen aan te geven. Stel de kaders die nodig zijn om de zekerheid te geven dat het niet alleen op korte termijn gezellig is, maar ook op lange termijn doelen gehaald worden. En is er dan veel verschil tussen het opleveren van een goed functionerende organisatie of een stabiel gezin waar het fijn en veilig is om deel van uit te maken?

Gehoorzaam of zelfstandig?
Ideaal leek het me. Ooit. Gehoorzame kinderen die exact doen wat ik zeg, het liefst de eerste keer als ik iets vraag. Een soepel geoliede machine die perfect werkt zonder haperen en waar alles tijdig en binnen no time gedaan wordt. Tot dat iemand mij vroeg wat er zou gebeuren als ik er niet meer was om de taken uit te delen of bij te sturen als er iets mis loopt. Oeps. Als je kinderen opvoedt is het natuurlijk fijn als ze ‘s morgens op tijd aangekleed klaar staan om naar school te gaan, met een goed gevulde maag omdat ze op tijd zijn opgestaan om ook nog te ontbijten. Nog fijner is het als ze weten waarom iets belangrijk is en ook als opstandige tiener, of als zelfstandig wonend mens zelf de juiste keuzes weten te maken. Wil je dat je kind op zaterdagavond op tijd thuis is, of wil je gerust kunnen slapen omdat je weet dat jouw kind gezond verstand heeft en niet in zeven sloten tegelijk loopt?
Er is maar 1 manier om dat voor elkaar te krijgen. Vertel niet wat er gedaan moet worden, maar waarom. En boven alles: geef ze de kans om het zelf uit te vinden. Laat ze die ervaring opdoen nu jij er nog bij bent om als vangnet te fungeren als het mis gaat.
De vergelijking met leiding geven gaat ook hier snel op. Wordt er in jouw team hard gewerkt, maar alleen zolang je aanwezig bent? Of wordt je met regelmaat verrast door eigen initiatief en doelen die voorbij geschoten worden? Mogen medewerkers zelfstandig beslissingen nemen, zelfs als de kans aanwezig is dat er fouten gemaakt worden? Is er ruimte om te leren? Durf je het aan om vervangbaar of zelfs niet nodig te zijn?

Er zijn vast nog meer overeenkomsten. Deel je ze? Wat zijn jouw ervaringen?

 

About Roy van den Anker

Roy van den Anker
Getrouwd, vader, managing partner bij Success Generation, komt regelmatig zijn grenzen tegen en deelt de gereedschappen om die te verleggen. Motto: have fun & make waves!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top